ታሪክን ከይዲን ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ

አብ ኪሎ አርባዕተ ዝርከብ ህንፃ ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ፖለቲካዊ ታሪክ እታ ሀገር ዓበይቲ ፍጻመታት ዘኣንግደ እዩ። ኣብዚ ባይቶ ዝተፈላለዩ ኣዋጃት፣ ውሳነታት ኲናትን ሰላምን፣ ከምኡውን ሕጋዊ ምስግጋር ስልጣን ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ተገይሩ እዩ። ታሪክ ባይቶ ኢትዮጵያ ምስቲ ኣብ 1923 ዓ.ም ዝወፀ ቀዳማይ ሕገ-መንግስቲ ዝተኣሳሰር ኮይኑ፣ ባይቶ ንመጀመርታ ግዜ ኣብ ጥቅምቲ 1924 ዓ.ም ቃሊ መሓላ ፈጺሙ ስርሑ ጀሚሩ። ኣብ ዘበነ ሃይለስላሴ ናይ መወዳእታ ውሳነ ብንጉስ ዝወሃብ ብምንባሩ ባይቶ ናይ ምኽሪ ግደ ጥራይ ነበሮ፤ ኣብ 1948 ዓ.ም ብዝተመሓየሸ ሕገ-መንግስቲ ግን ንኣባላት ባይቶ ናይ ዘይምክሳስ መሰልን ደመወዝን ተወሲኑሉ። ብድሕሪ ውድቀት ደርግን ናይ ኣርባዕተ ዓመት መሰጋገሪ መድረኽን፣ ኣብ 1987 ዓ.ም ብዝፀደቐ ሕገ-መንግስቲ መሰረት ባይቶ ተወከልቲ ህዝቢ ናይታ ሀገር ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኮይኑ ተዋቒሩ እዩ።